Στον Paul Krugman το Νόμπελ Οικονομίας 2008

Η Βασιλική Ακαδημία Επιστημών της Σουηδίας τίμησε σήμερα τον Αμερικανό Paul Krugman με το βραβείο Νόμπελ Οικονομίας 2008, σε αναγνώριση της εργασίας του που αναφέρεται στις εμπορικές συναλλαγές. Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, η ανώτατη αυτή τιμητική διάκριση, η οποία συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 1,03 εκατομμυρίου ευρώ (10 εκατομμύρια κορώνες) επιφυλάχθηκε στον 55χρονο Αμερικανό οικονομολόγο, καθώς αυτός διατύπωσε μια νέα θεωρία για να δώσει απάντηση σε ερωτήματα που αναφέρονται στην παγκόσμια τάση της αστυφιλίας. «Με τον τρόπο αυτό ο Krugman ενοποίησε τα πρωτύτερα διακριτά ερευνητικά πεδία του διεθνούς εμπορίου και της οικονομικής γεωγραφίας», τονίζει η επιτροπή στην ανακοίνωσή της. Η επιτροπή της Ακαδημίας ανέφερε ότι η εργασία του Krugman βοηθάει στο να γίνει κατανοητό το γιατί ορισμένες χώρες υπερισχύουν στο διεθνές εμπόριο.

Γνωστός επικριτής της κυβέρνησης Μπους για τις πολιτικές της, ο Krugman είναι επιφανής οικονομολόγος με αρθογραφία στην εφημερίδα New York Times και καθηγητής οικονομικών και διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Princeton.

Η είδηση ότι κέρδισε το βραβείο Νόμπελ δεν τον βρήκε απόλυτα προετοιμασμένο. «Μόλις που πρόλαβα να τηλεφωνήσω στους δικούς μου, ούτε καφέ δεν πρόλαβα να πιω..» ανέφερε. Ωστόσο, η έλλειψη της καφεΐνης δεν τον εμπόδισε να μιλήσει ad-hoc για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. "Η τρέχουσα κρίση είναι το ίδιο σοβαρή με εκείνη που έπληξε τη δεκαετία του 1990 την Ασία, ενώ παράλληλα φέρει και πολλές ομοιότητες με τη Μεγάλη Κρίση», είπε χαρακτηριστικά.

Εξαίροντας τους ηγέτες του κόσμου για τις προσπάθειές τους να αναχαιτίσουν τη χρηματοοικονομική συγκυρία και την πιστωτική στενότητα, πρόσθεσε ότι «τώρα φοβάμαι λιγότερο από όσο την Παρασκευή».

Ο Krugman έχει ασκήσει έντονη κριτική στην κυβέρνηση Μπους, υποστηρίζοντας ότι η θέρμη για απελευθέρωση των αγορών και για χαλαρές νομισματικές πολιτικές έχουν συμβάλλει στην τρέχουσα κακή κατάσταση των τραπεζών.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 13/10/2008

Η αποστολή 18 εκτοξεύθηκε προς τον ISS

Χθές Κυριακή, στις 03:01 τοπική ώρα, εκτοξεύθηκε από το Κοσμοδρόμιο Baikonur η Αποστολή 18 προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η κάψουλα Soyuz που μεταφέρει τον Αμερικανό αστροναύτη Mike Fincke, τον Ρώσο κοσμοναύτη Yury Lonchakov και τον Αμερικανό διαστημικό τουρίστα Richard Garriott θα "δέσει" στον ISS την Τρίτη. Ο Garriott θα επιστρέψει στη Γη στις 23/10 μαζί με τα μέλη της Αποστολής 17, ενώ τα άλλα δύο μέλη της αποστολής θα παραμείνουν στον ISS για 6 μήνες αντικαθιστώντας τους Ρώσους κοσμοναύτες Sergey Volkov και Οleg Kononenko.

Νεκρός ο ηγέτης της αυστριακής ακροδεξιάς

Σε τροχαίο δυστύχημα έχασε τη ζωή του ο 58χρονος ηγέτης της ακροδεξιάς Συμμαχίας για το Μέλλον της Αυστρίας (ΒΖΟ) και κυβερνήτης της Καρινθίας, Γκεργκ Χάιντερ, επιβεβαίωσε η αυστριακή αστυνομία. Το δυστύχημα συνέβη κοντά στο Κλάγκενφουρτ, την πρωτεύουσα της επαρχίας της Καρινθίας, γύρω στις 2 π.μ., δήλωσε εκπρόσωπος της αστυνομίας.

Ο Χάιντερ οδηγούσε μόνος του το υπηρεσιακό του αυτοκίνητο σε μια εθνική οδό νότια του Κλάγκενφουρτ όταν το όχημα βγήκε από το δρόμο για άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία και ανατράπηκε. Λίγο πριν από το δυστύχημα είχε προσπεράσει ένα άλλο όχημα, η οδηγός του οποίου ειδοποίησε την αστυνομία. Ο Χάιντερ τραυματίσθηκε σοβαρά στο κεφάλι και το θώρακα και υπέκυψε λίγο αργότερα.

Σύμφωνα με την αστυνομία, ο Χάιντερ πήγαινε σε μια οικογενειακή γιορτή για τα 90α γενέθλια της μητέρας του στη γενέτειρά του, το Φάιστριτς, περίπου 30 χλμ. από το Κλάγκενφουρτ.

"Για μας, είναι σαν να ήρθε το τέλος του κόσμου", δήλωσε ο εκπρόσωπος και υπαρχηγός της BZO Στέφαν Πέτσνερ στο αυστριακό πρακτορείο ειδήσεων APA.

Τα δύο ακροδεξιά κόμματα της Αυστρίας συγκέντρωσαν μαζί 30% των ψήφων στις εθνικές εκλογές της 28ης Σεπτεμβρίου, όπου η BZO του Χάιντερ, που είναι το μικρότερο από τα δύο κόμματα, τριπλασίασε την επίδοσή της φτάνοντας γύρω στο 12%.

Ο Γεργκ Χάιντερ γεννήθηκε το 1950 και δραστηριοποιήθηκε από την εφηβεία του στην πολιτική, η οποία έγινε η αποκλειστική απασχόλησή του από το 1977. Ήταν τότε ενταγμένος στο ακροδεξιό Κόμμα της Ελευθερίας (FPO). Προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις όταν το FPO σχημάτισε το 2000 μια κυβέρνηση συνασπισμού με το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, με αποτέλεσμα να επιβάλει η ΕΕ κυρώσεις στην Αυστρία.

Η συμφωνία για τον κυβερνητικό συνασπισμό κατέρρευσε με αποτέλεσμα να διεξαχθούν πρόωρες εκλογές το 2002, στις οποίες το FPO έχασε σημαντική δύναμη. Έπειτα από ενδοκομματικές συγκρούσεις στο FPO, ο Χάιντερ σχημάτισε το 2005 τη Συμμαχία για το Μέλλον της Αυστρίας (BZO). Στις εκλογές του 2006, το νέο κόμμα του μόλις που πέρασε το όριο του 4% που ήταν απαραίτητο για να εκλέξει βουλευτές.

Ο Χάιντερ διεξήγε εκστρατεία κατά της μετανάστευσης και ήταν περιβόητος για τις προκλητικές δηλώσεις του. Το 1991 είχε δηλώσει πως το Τρίτο Ράιχ επί Χίτλερ είχε "σωστή πολιτική στην απασχόληση". Σε μια άλλη ευκαιρία, στη διάρκεια κοινοβουλευτικής συζήτησης, είχε αναφερθεί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης αποκαλώντας τα "ποινικά στρατόπεδα".

Ο Χάιντερ είχε επίσης επικριθεί ευρέως όταν είχε συναντηθεί το 2002 με τον πρόεδρο του Ιράκ Σαντάμ Χουσέιν. Είχε χαρακτηρίσει τη συνάντησή του αυτή "καθαρά ανθρωπιστική" υπόθεση.

Ο πατέρας του Χάιντερ ανήκε στους φαιοχίτωνες, τα τάγματα εφόδου του Χίτλερ. Η μητέρα του ήταν δασκάλα και είχε διατελέσει αρχηγός της Χιτλερικής Νεολαίας.

ΤΟ ΕΘΝΟΣ, 11/10/2008

Κλιμακώνει πάλι την ένταση η Β. Κορέα

Κλιμακώνοντας την αντιπαράθεση με τη Δύση, το κομμουνιστικό καθεστώς της Πιονγκγιάνγκ απαγόρευσε στους επιθεωρητές της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) την πρόσβαση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Γιονγκμπιόν, ενώ όλα δείχνουν ότι ετοιμάζεται για νέες δοκιμές πυραύλων. Διπλωματικές πηγές στην έδρα της ΙΑΕΑ στη Βιέννη δήλωσαν ότι οι αρχές της Βόρειας Κορέας ενημέρωσαν τους παρατηρητές πως δεν έχουν πλέον πρόσβαση σε κανένα σημείο των εγκαταστάσεων της Γιονγκμπιόν.

Την ίδια ώρα η νοτιοκορεατική εφημερίδα «Chusun Ιlbo» δημοσίευσε πληροφορίες ότι η Βόρεια Κορέα έχει εγκαταστήσει στη δυτική ακτή της περισσότερους από δέκα πυραύλους, τους οποίους ετοιμάζεται να εκτοξεύσει άμεσα, δύο ημέρες μετά την εκτόξευση δύο βορειοκορεατικών πυραύλων μικρού βεληνεκούς στην Κίτρινη Θάλασσα.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ζήτησε από τη Βόρεια Κορέα να αποφύγει να προχωρήσει σε βήματα όπως η εκτόξευση πυραύλων, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν μεγαλύτερη ένταση.

Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι η Πιονγκγιάνγκ έχει κάνει τον τελευταίο μήνα ορισμένα βήματα, τα οποία «δεν είναι θετικά,ούτε βοηθούν», αλλά απέφυγε να ανεβάσει τους τόνους προσθέτοντας: «Ο,τι έχουν κάνει ως τώρα μπορεί να αναστραφεί.Μπορούν να ακολουθήσουν διαφορετικές αποφάσεις.Τους καλούμε να το πράξουν». Νωρίτερα ο Λευκός Οίκος είχε χαρακτηρίσει την ενέργεια της απαγόρευσης πρόσβασης στους επιθεωρητές της ΙΑΕΑ «θλιβερή», λέγοντας όμως ότι οι συνομιλίες πρόκειται να συνεχιστούν.

Το βορειοκορεατικό καθεστώς εξεδίωξε πριν από δύο εβδομάδες τους παρατηρητές από τη μονάδα παραγωγής πλουτωνίου στη Γιονγκμπιόν, διακηρύσσοντας ότι θα προχωρήσει στην επαναλειτουργία του πυρηνικού αντιδραστήρα. Η Πιονγκγιάνγκ είχε επιτρέψει στους παρατηρητές την πρόσβαση σε άλλα σημεία της Γιονγκμπιόν, αλλά πλέον η πρόσβαση απαγορεύθηκε πλήρως.

Η Βόρεια Κορέα έχει ήδη αφαιρέσει τις σφραγίδες και τις κάμερες παρακολούθησης από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις, κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι δεν εκπληρώνουν τη δέσμευσή τους, στο πλαίσιο της εξαμερούς συμφωνίας αποπυρηνικοποίησης που συνήφθη το 2007, για την αφαίρεση της Πιονγκγιάνγκ από τη μαύρη λίστα με τις χώρες που υποθάλπουν την τρομοκρατία.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιμένουν ότι δεν πρόκειται να αφαιρεθεί η Βόρεια Κορέα από την επίμαχη λίστα ώσπου να οριστικοποιηθούν οι διαδικασίες με τις οποίες θα επιβεβαιωθεί η αποπυρηνικοποίηση της χώρας.

Οι εξελίξεις σηματοδοτούν επιστροφή στην κατάσταση του 2002, η οποία οδήγησε στην κρίση που κατέληξε στην πυρηνική δοκιμή της Βόρειας Κορέας το 2006.

ΤΟ ΒΗΜΑ, 10/10/2008

Το ΝΑΤΟ εναντίον των πειρατών

ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ

Οι υπουργοί Αμυνας των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ έλαβαν χθες απόφαση για την αποστολή πλοίων τα οποία θα συνοδεύουν σκάφη με ανθρωπιστική βοήθεια στα ανοικτά της Σομαλίας, όπου έχουν αυξηθεί ραγδαία τα κρούσματα πειρατείας. Ανάλογη ναυτική δύναμη ασφαλείας συγκροτεί και η Ευρωπαϊκή Ενωση (Ε.Ε.), καθώς από τις αρχές του χρόνου περισσότερα από 60 πλοία έχουν πέσει στα χέρια πειρατών- ανάμεσά τους τρία ελληνόκτητα και το ουκρανικό «Faina» το οποίο μεταφέρει ρωσικά τανκς.

Διπλωμάτης της Συμμαχίας δήλωσε, πριν από τις επίσημες ανακοινώσεις της Συνόδου στην Ουγγαρία, ότι οι υπουργοί Αμυνας των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ συμφώνησαν ότι τα πλοία θα αποσταλούν « σύντομα » και ότι η δράση τους θα συντονίζεται με άλλους οργανισμούς, περιλαμβανομένης της ΕΕ. Την περασμένη εβδομάδα αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ανακοίνωσαν ότι θα συγκροτήσουν ναυτική δύναμη για περιπολίες στα ανοικτά της Σομαλίας. Η επιχείρηση αναμένεται να ξεκινήσει τον Νοέμβριο. Για την καταπολέμηση της πειρατείας θα συνεργαστεί με τη Δύση και η Ρωσία. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει επίσης απευθύνει έκκληση για την ανάληψη κοινής ναυτικής δράσης εναντίον των πειρατών, οι οποίοι έχουν αποσπάσει εκατομμύρια δολάρια σε λύτρα.

Η συντονισμένη διεθνής δράση κρίθηκε απαραίτητη, ειδικά μετά την πρόσφατη κατάληψη του ουκρανικού πλοίου «Faina» με φορτίο ρωσικών αρμάτων μάχης και βαρέων όπλων, το οποίο παραμένει στα χέρια πειρατών.

Είναι το πιο σοβαρό περιστατικό πειρατείας των τελευταίων ετών. Χθες συνεργάτης των πειρατών ανακοίνωσε ότι αναμένεται σύντομα να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις για την καταβολή λύτρων ύψους 8 εκατ. δολαρίων, οπότε το πλοίο ενδέχεται να αφεθεί ελεύθερο τις επόμενες ημέρες. Οι πειρατές ζητούσαν ως τώρα 20 εκατ. ευρώ.

Το τάνκερ έχει 20μελές πλήρωμα και στο φορτίο του περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων 33 ρωσικά τανκς, τα οποία προορίζονταν για το λιμάνι της Μομπάσα στην Κένυα και από εκεί μάλλον για το Νότιο Σουδάν.

Αμερικανικά και ρωσικά πλοία παρακολουθούν από ακτίνα λίγων χιλιομέτρων τις εξελίξεις στο «Faina». Οι πειρατές έχουν απειλήσει ότι θα δώσουν μάχη μέχρι θανάτου αν επιχειρηθεί στρατιωτική δράση για την ανακατάληψη του πλοίου.

Χθες πάντως έληξε η κατάληψη ενός ιαπωνικού τάνκερ μετά την καταβολή λύτρων ύψους 1,6 εκατ. δολαρίων. Το τάνκερ είχε καταληφθεί από ενόπλους σομαλούς πειρατές στις 21 Αυγούστου, καθώς ταξίδευε από την Ινδία προς την Γαλλία μέσω του κόλπου του Αντεν, μια πολυσύχναστη και επικίνδυνη θάλασσα η οποία συνδέει την Ευρώπη με την Ασία και τη Μέση Ανατολή. «Οι πειρατές αποβιβάστηκαν και το πλοίο απέπλευσε.Και τα 25 μέλη του πληρώματος είναι ασφαλή » είπε πηγή από τη Σομαλία στο πρακτορείο Reuters.

ΤΟ ΒΗΜΑ,10/10/2008

«Απαραβίαστη» κβαντική κρυπτογράφηση δοκιμάστηκε σε δίκτυο υπολογιστών

Ο ατέλειωτος πόλεμος ανάμεσα στους χάκερ και τα συστήματα κρυπτογράφησης ευαίσθητων τηλεπικοινωνιών ίσως φτάνει στο τέλος του. Το όραμα της τέλειας μυστικότητας ήρθε κοντύτερα με την παρουσίαση του πρώτου δικτύου που βασίζεται σε σύστημα κβαντικής κρυπτογράφησης, για το οποίο οι δημιουργοί του υποστηρίζουν ότι είναι ουσιαστικά απαραβίαστο.

Το καινοτόμο σύστημα παρουσιάσθηκε στη Βιέννη από επιστήμονες του ευρωπαϊκού προγράμματος SECOQC (Ασφαλείς Επικοινωνίες βασισμένες στην Κβαντική Κρυπτογραφία). Η νέα μέθοδος, που αξιοποιεί τις μυστηριώδεις κβαντικές ιδιότητες των φωτονίων, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μελλοντικά από κυβερνητικές και στρατιωτικές υπηρεσίες, χρηματοοικονομικούς οργανισμούς και άλλες εταιρίες με δίκτυο θυγατρικών, προκειμένου να πετύχουν τον ανώτερο δυνατό βαθμό ασφάλειας στα εμπιστευτικά μηνύματά τους.

Σύμφωνα με τον Αυστριακό συντονιστή του προγράμματος Κρίστιαν Μόνικ, η εμπορική αξιοποίηση της νέας μεθόδου αναμένεται μέσα στην επόμενη τριετία. Η μετάδοση των δεδομένων, ανάμεσα σε έξι διαφορετικά κτίρια στη Βιέννη, πραγματοποιήθηκε μέσω κοινών καλωδίων οπτικών ινών τα οποία προσέφερε η Siemens.

Η κβαντική κρυπτογράφηση για δίκτυα είναι αποτέλεσμα δουλειάς 4,5 ετών από 41 συνεργαζόμενα πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα 12 ευρωπαϊκών χωρών, υπό την καθοδήγηση του Αυστριακού Ερευνητικού Κέντρου, με τις «ευλογίες» ενός εκ των «πατέρων» της κβαντικής φυσικής, του αυστριακού επιστήμονα Αντον Τσάιλινγκερ του πανεπιστημίου της Βιέννης.

Η μοντέρνα μη κβαντική κρυπτογραφία βασίζεται στη χρήση ψηφιακών «κλειδιών» που κωδικοποιούν τα δεδομένα πριν τα στείλουν μέσω ενός δικτύου και τα αποκρυπτογραφούν όταν φθάσουν στον προορισμό τους. Ο λήπτης πρέπει να έχει μια εκδοχή του «κλειδιού» του αποστολέα για να αποκτήσει πρόσβαση στα μεταβιβαζόμενα δεδομένα.

Η κβαντική κρυπτογραφία διαφέρει ριζικά από τα συστήματα ασφάλειας που χρησιμοποιούν τα σημερινά δίκτυα και τα οποία, παρά τις πολύπλοκες διαδικασίες στις οποίες βασίζονται, μπορούν τελικά να παραβιαστούν από όποιον έχει στα χέρια του χρόνο, χρήμα και μεγάλη υπολογιστική δύναμη.

Η μυστική δύναμη των φωτονίων

Η κβαντική κρυπτογραφία χρησιμοποιεί τους νόμους της κβαντικής φυσικής, οι οποίοι θεωρούνται εγγενώς απαραβίαστοι. Η αρχική ιδέα της κβαντικής κρυπτογραφίας ξεκίνησε πριν 25 χρόνια από τον Τσαρλς Μπένετ της ΙΒΜ και τον Ζιλ Μπρασάρ του πανεπιστημίου του Μόντρεαλ.

Βασίζεται στη γνωστή κβαντική «αρχή της απροσδιοριστίας» του Χάιζενμπεργκ, δηλαδή στο γεγονός ότι ένας παρατηρητής δεν μπορεί να μετρήσει την κβαντική πληροφορία χωρίς να την αλλοιώσει. Η νέα τεχνολογία λειτουργεί στέλνοντας δέσμες σωματιδίων φωτονίων, οι οποίες διαταράσσονται αν κάποιος επιχειρήσει να υποκλέψει το μήνυμα.

Το σύστημα χρησιμοποιεί «κλειδιά» που δημιουργούνται και διανέμονται μέσω τεχνολογιών κβαντικής κρυπτογράφησης. Κάθε μεταδιδόμενο φωτόνιο μεταφέρει ένα απόλυτα μυστικό «κλειδί» που κωδικοποιεί τα μεταφερόμενα δεδομένα, όπως συμβαίνει στα συνηθισμένα δίκτυα ηλεκτρονικών υπολογιστών. Το πλεονέκτημα είναι ότι κανείς (πέρα από τους δύο χρήστες στο συγκεκριμένο επικοινωνιακό κανάλι) δεν μπορεί να «κρυφακούσει» για να μάθει το κλειδί, χωρίς να αποκαλύψει τον εαυτό του.

Όπως αποδείχτηκε και στην επίδειξη που έγινε στη Βιέννη, όταν ένας εισβολέας προσπαθεί να υποκλέψει την κβαντική επικοινωνία, τα φωτόνια αλλοιώνονται και οι ανιχνευτές του δικτύου καταγράφουν την επίθεση, ενώ το σύστημα αυτόματα κλείνει για αυτοπροστασία χωρίς να έχει παραβιαστεί. Η επικοινωνία επαναλαμβάνεται αργότερα με ένα νέο «κλειδί».

Αν εξάλλου, για κάποιο λόγο, ένας κβαντικός σύνδεσμος σταματήσει να λειτουργεί, τα φωτόνια στέλνονται από εναλλακτικούς δρόμους αυτόματα μέσω του τηλεπικοινωνιακού δικτύου, έτσι ώστε οι δύο χρήστες παραμένουν σε συνεχή ασφαλή επικοινωνία.

Μέχρι σήμερα είχαν γίνει και άλλες απόπειρες για κβαντική κρυπτογράφηση, αλλά βασικά αφορούσαν μόνο την επικοινωνία ανάμεσα σε δύο άτομα (αποστολέα-λήπτη) και στο πλαίσιο αυτό ήδη υπάρχουν εμπορικές εφαρμογές από αρκετές εταιρίες. Οι λύσεις αυτές έχουν περιορισμένη εφαρμογή και αυξημένους κινδύνους (αν π.χ. κοπεί το καλώδιο οπτικής ίνας, η επικοινωνία διακόπτεται).

Αντίθετα, η εφαρμογή που παρουσιάστηκε στη Βιέννη, είναι η πρώτη που αξιοποιεί την κβαντική κρυπτογραφία σε περιβάλλον δικτύου, με ό,τι θετικό αυτό συνεπάγεται (μεγαλύτερη γεωγραφική κάλυψη, εναλλακτικές οδοί επαφής αποστολέα-λήπτη για συνεχή επικοινωνία κλπ).

Η πρώτη δημόσια εφαρμογή της κβαντικής κρυπτογραφίας έγινε το 2007 στις εκλογές στο καντόνι της Γενεύης στην Ελβετία, όπου το νέο σύστημα εγγυήθηκε ότι η ηλεκτρονική ψηφοφορία ήταν ασφαλής και ότι δεν χάθηκε καμία ψήφος στη μετάδοση από τα εκλογικά κέντρα.

Είναι όμως όντως απαραβίαστη;

Η κβαντική κρυπτογραφία είναι, υποτίθεται, απαραβίαστη και μερικές τράπεζες ήδη την χρησιμοποιούν για να μεταφέρουν δεδομένα. Όμως προ ημερών ανακοινώθηκε από το Νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας στο Τροντχάιμ, σύμφωνα με δημοσίευμα της ηλεκτρονικής υπηρεσίας Νew Scientist, ότι ένας «ωτακουστής» μπορεί να την παραβιάσει χωρίς να αφήσει κανένα ίχνος, εκμεταλλευόμενος ένα πρόβλημα στον χρησιμοποιούμενο τεχνολογικό εξοπλισμό.

Ο καθηγητής Βαντίμ Μακάροφ του νορβηγικού πανεπιστημίου και συνεργάτες του από τη Σουηδία και τη Ρωσία υποστηρίζουν ότι τυχόν κακόβουλοι τρίτοι μπορούν να ελέγξουν από μακριά τον εξοπλισμό του λήπτη και να αποκωδικοποιούν τα σήματα που, μέσω των φωτονίων, στέλνει ο αποστολέας. Όπως δήλωσαν, έχουν ανακαλύψει ότι δύο από τις τρεις συχνότερα χρησιμοποιούμενες συσκευές κβαντικής κρυπτογραφίας είναι ευάλωτες από άποψη ασφάλειας και μελετούν πώς θα ξεπεράσουν το πρόβλημα.

Αλλοι ερευνητές πάντως, όπως ο Νόρμπερτ Λιτκενχάους από το Ινστιτούτο Κβαντικής Πληροφορικής του Καναδά, δήλωσε ότι δεν θεωρεί πως το παραπάνω κενό ασφαλείας είναι σοβαρό.

ΠΗΓΗ

Ζούμε σε μια γιγάντια κοσμική φυσαλίδα;

Αν η έννοια της σκοτεινής ενέργειας ακούγεται απίθανη, ετοιμαστείτε για μια ακόμη πιο αλλόκοτη υπόδειξη. Η Γη μπορεί να είναι παγιδευμένη σε μια ανώμαλη φυσαλίδα του χωροχρόνου που είναι ιδιαίτερα άδεια από ύλη. Οι επιστήμονες πιστεύουν πως αυτή η υπόθεση θα μπορούσε να είναι η αιτία για την φαινομενική επιτάχυνση της διαστολής του σύμπαντος, για την οποία σήμερα η καλύτερη εξήγηση είναι η σκοτεινή ενέργεια.

Η σκοτεινή ενέργεια είναι η ονομασία που δίνεται στην υποθετική δύναμη που αναγκάζει το σύμπαν να επιταχύνει την διαστολή του με ένα διαρκώς αυξανόμενο ρυθμό. Σύμφωνα με την κυριαρχούσα σήμερα αντίληψη, το 74% του σύμπαντος αποτελείται από σκοτεινή ενέργεια, το 21% από σκοτεινή ύλη και μόλις το 5% από την κανονική ύλη.

Μέχρι τώρα, δεν υπήρξε σωστός τρόπος να επιλέξει κάποιος μεταξύ της εξήγησης της σκοτεινής ενέργειας ή του κενού, αλλά μια νέα μελέτη σκιαγραφεί μια πιθανή δοκιμή του σενάριου της φυσαλίδας.

Αν βρισκόμασταν σε μια ασυνήθιστα αραιή περιοχή του σύμπαντος, τότε τα πράγματα θα μπορούσαν να μοιάζουν διαφορετικά από ό,τι είναι στην πραγματικότητα και δεν θα υπήρχε ανάγκη να στηρίζονται οι φυσικοί στη λύση της σκοτεινής ενέργειας για ορισμένες αστρονομικές παρατηρήσεις.

"Αν ζούσαμε σε μια περιοχή με πολύ μικρή πυκνότητα, σε ένα τεράστιο κενό, τότε ο ίδιος ο χωρόχρονος δεν θα επιταχυνόταν", είπε ο ερευνητής Timothy Clifton στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. "Τότε τα πράγματα μπορεί να μας φαίνονται μακρύτερα ό,τι είναι στην πραγματικότητα, πράγμα που καταργεί την ανάγκη της σκοτεινής ενέργειας ως ερμηνευτικού εργαλείου για τις αστρονομικές παρατηρήσεις που έχουν διαπιστώσει συνεχή διαστολή του σύμπαντος".

Για πρώτη φορά οι επιστήμονες ανακάλυψαν την επιταχυνόμενη διαστολή, όταν είδαν ότι ορισμένοι αστέρες τύπου σουπερνόβα απομακρύνονταν από τη Γη ταχύτερα από ό,τι θα αναμενόταν. Ο τύπος Ιa των σουπερνόβα αποτελεί ιδιαίτερα χρήσιμο δείκτη, γιατί οι εκρήξεις τους πάντα έχουν την ίδια εγγενή φωτεινότητα. Εφόσον το φως γίνεται πιο αδύναμο, όσο μακρύτερα ταξιδεύει, αυτό σημαίνει ότι όταν η έκρηξη σουπερνόβα φαίνεται αμυδρή σε μας, είναι πολύ μακριά, ενώ όταν φαίνεται πιο φωτεινή, είναι κοντύτερα.

Όμως αν ζούσαμε σε μια περιοχή του σύμπαντος όπου υπάρχει λιγότερη ύλη από το κανονικό, τότε ο χωρόχρονος γύρω μας - μέσα στην αραιή "φούσκα" μας - θα ήταν διαφορετικός από το χωρόχρονο έξω από αυτήν στο υπόλοιπο σύμπαν, γιατί η ύλη στρεβλώνει διαφορετικά το χωρόχρονο ανάλογα με το μέγεθος της. Έτσι, το φως που ταξιδεύει προς εμάς από ένα σουπερνόβα έξω από τη "φούσκα" μας, θα φαινόταν αχνότερο γιατί θα αποκλίνει περισσότερο από ό,τι θα περιμέναμε να συμβεί μέσα στη "φούσκα" μας.

Μια τέτοια ερμηνεία όμως για την παρουσία της Γης σε μια ειδική 'φούσκα' από κενό, αντιβαίνει την καθιερωμένη επί σχεδόν 450 χρόνια Αρχή του Κοπέρνικου, ότι δεν ζούμε σε καμία ειδική περιοχή του Κόσμου, μια αρχή που συνέβαλε στην αντικατάσταση του γεωκεντρικού από το ηλιοκεντρικό αστρονομικό μοντέλο. Το τωρινό κυρίαρχο κοσμολογικό μοντέλο βασίζεται στην ιδέα ότι η Γη βρίσκεται σε μια τυπική, χωρίς κάτι το ιδιαίτερο, περιοχή του σύμπαντος. Οποιαδήποτε θεωρία ότι μπορεί η Γη να βρίσκεται σε μια ειδική περιοχή και σε συνθήκες που δεν επικρατούν κατ’ ανάγκη οι ίδιες και στο υπόλοιπο σύμπαν, βρίσκει αντίθετους πολλούς επιστήμονες. Αφήστε που από τότε, οι περισσότερες θεωρίες πρέπει να περάσουν την Κοπερνίκεια δοκιμή. Αν κάποιες θεωρίες απαιτούν ο πλανήτης μας να είναι σε μια μοναδική θέση, τότε αυτές είναι απίθανο να είναι αληθινές.

"Η ιδέα ότι ζούμε σε ένα κενό σημαίνει ότι αποδεχόμαστε ότι ζούμε σε μια ιδιαίτερη θέση. Και το Στάνταρτ Κοσμολογικό Μοντέλο βασίζεται στην ιδέα ότι ζούμε σε μια τυπική θέση μέσα στο σύμπαν. Αυτό όμως για το κενό θα ερχόταν σε αντίφαση με την Κοπερνίκεια Αρχή", λέει ο Clifton.

Οι ερευνητές της Οξφόρδης αισιοδοξούν ότι τα επόμενα χρόνια θα ξεκαθαρίσει τι ισχύει: σκοτεινή ενέργεια ή κενό-φούσκα (ή κάτι άλλο...). Το 2014 ή 2015 προγραμματίζεται μια αποστολή της NASA με τίτλο "Joint Dark Energy Mission", ένας δορυφόρος που θα εκτοξευθεί για να μετρήσει επακριβώς τη διαστολή του σύμπαντος παρατηρώντας περίπου 2.300 σουπερνόβες. Οι ερευνητές αυτοί θεωρούν ότι η παρατήρηση ενός τόσο μεγάλου αριθμού σουπερνόβα θα μας επιτρέψει να διακρίνουμε αν τα αντικείμενα στο διάστημα πράγματι απομακρύνονται από εμάς ή αν το φως τους απλώς στρεβλώνεται διαφορετικά σε ένα κενό.

Ο Κοπέρνικος άλλαξε την αιώνια πεποίθηση του κόσμου ότι η Γη ήταν το κέντρο του σύμπαντος, και του πρόσφερε την εντελώς διαφορετική άποψη. Ότι η Γη είναι σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο.

Από τότε το γεγονός αυτό έχει γενικευτεί σαν Κοπερνίκεια Αρχή ή Αρχή της μετριότητας: Η Γη μας είναι ένας τυπικός πλανήτης που κινείται γύρω από ένα τυπικό άστρο (ο Ήλιος μας) ενός τυπικού γαλαξία. Η φράση αυτή (Κοπερνίκεια Αρχή) προέρχεται από τον αμερικανό αστροφυσικό Richard Gott, που θέλησε να πει πως τα πράγματα συνήθως δεν έχουν κάτι το ιδιαίτερο. Μαζί με την Γη, όμως, η Κοπερνίκεια Αρχή κατέστησε σαφές ότι και η ανθρωπότητα δεν βρίσκεται στο κέντρο του σύμπαντος. Γι αυτό και οι επιστήμονες υποστηρίζουν - εφαρμόζοντας την παραπάνω Αρχή - της ύπαρξης εξωγήινης ζωής. Γιατί αφού δεν υπάρχει τίποτε ξεχωριστό στις αστρονομικές, γεωλογικές, φυσικές και χημικές συνθήκες της Γης, (όπως το ξέρουμε από τις πρόσφατες παρατηρήσεις των εξωπλανητών), τότε δεν θα πρέπει να υπάρχει και τίποτε ξεχωριστό ή μοναδικό που να αφορά τη ζωή πάνω της..

Physics4u

Nobel 2008

Nobel Ιατρικής

Ένας Γερμανός, μια Γαλλίδα και ένας Γάλλος επιστήμονας τιμήθηκαν με το φετινό Νόμπελ Ιατρικής για την ανακάλυψη των ιών που προκαλούν τις πολύ σοβαρές ασθένειες του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και του AIDS.

Ο γερμανός Haraldzur Hausen είναι ο άνθρωπος που ανακάλυψε τον ιό των κονδυλωμάτων που προκαλεί καρκίνο στον τράχηλο της μήτρας, ενώ η γαλλίδα ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Παστέρ Francoise Barre-Sinoussi και ο Luc Montagnier από τον Διεθνή Οργανισμό για την Έρευνα και την Πρόληψη του AIDS ανακάλυψαν τον ιό που προκαλεί το σύνδρομο επίκτητης ανοσοποιητικής ανεπάρκειας. Ο Γερμανός Haraldzur Hausen κερδίζει το μισό βραβείο των 1,4 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ και οι δύο Γάλλοι επιστήμονες μοιράζονται το υπόλοιπο μισό.

Nobel Φυσικής

Δύο ιάπωνες και ένας αμερικανός επιστήμονας τιμήθηκαν με το φετινό Νόμπελ Φυσικής για τις ανακαλύψεις τους στον κόσμο των μικρότερων σωματιδίων ύλης και της φύσης των κουάρκ.

Ο ηλικίας 87 ετών Αμερικανός Yoichiro Nambu, από το πανεπιστήμιο του Σικάγο, κέρδισε το μισό βραβείο Νόμπελ Φυσικής για την ανακάλυψη ενός μηχανισμού που ονομάζεται «αυτογενής σπασμένη συμμετρία». Οι Ιάπωνες Makoto Kobayashi και Toshihide Maskawa μοιράζονται το άλλο μισό βραβείο γιατί ανακάλυψαν τις απαρχές αυτής της σπασμένης συμμετρίας, η οποία προβλέπει την ύπαρξη στη φύση τουλάχιστον τριών οικογενειών κουάρκ (υπο-ατομικών σωματιδίων, των πιο μικρών σωματιδίων δηλαδή που έχει εντοπίσει μέχρι σήμερα στη φύση η επιστήμη της Φυσικής).

Η σουηδική ακαδημία, αιτιολογώντας το φετινό Νόμπελ Φυσικής, αναφέρει πως οι ανακαλύψεις αυτές προσφέρουν το θεωρητικό υπόβαθρο που μας επιτρέπει να αντιληφθούμε βαθύτερα το τι συμβαίνει στον κόσμο των πιο μικρών δομικών συστατικών της ύλης.

Πιο συγκεκριμένα, η ερευνητική δουλειά του Nambu αποκαλύπτει το πώς πίσω από τη δομή και την τάξη στη φύση κρύβεται το χάος και ένα συνονθύλευμα ετερόκλητων πραγμάτων. Το φετινό βραβείο Νόμπελ Φυσικής αναγνωρίζει την επιστημονική δουλειά που έχει γίνει μέχρι σήμερα για την κατανόηση των πιο βασικών και κυρίαρχων δομών της ύπαρξης. «Η φύση λειτουργεί με πολύ παράξενους και πολύπλοκους τρόπους. Οι επιστήμονες που τιμήθηκαν φέτος με το Νόμπελ Φυσικής βοήθησαν σημαντικά στο να εξηγήσουν αυτή την πολυπλοκότητα, με πολύ εφευρετικό και ευφυή τρόπο».

Nobel Χημείας

Δύο Αμερικανοί και ένας Ιάπωνας επιστήμονας κέρδισαν το φετινό Νόμπελ Χημείας, για την ανακάλυψη της «πράσινης φθορίζουσας πρωτεΐνης», η οποία αποτελεί πλέον πολύτιμο εργαλείο στα εργαστήρια βιοχημείας.

Τη διάκριση καθώς και το βραβείο των 1.4 εκατομμυρίων δολαρίων απέσπασαν ο Ιάπωνας Οσάμου Σιμομούρα, 80 ετών, και οι Αμερικανοί Μάρτιν Τσάλφι, 61 ετών και Ρότζερ Τσιεν 56 ετών, για την ανακάλυψη της «ακτινοβολούσας» πρωτεΐνης GFP, η οποία εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1962, σε έναν τύπο μέδουσας με την επιστημονική ονομασία Aequorea victoria. Η πρωτεϊνη σήμερα χρησιμοποείται ευρέως στην έρευνα για να χρωματίσει συστατικά και διαδικασίες ζωντανών κυττάρων.

Με χρήση τεχνικών γενετικής μηχανικής, το γονίδιο της GFP μπορεί να ενσωματωθεί στο DNA σχεδόν οποιοδήποτε οργανισμού, συνδεδεμένο μάλιστα με τα γονίδια άλλων πρωτεΐνών που ενδιαφέρουν τους ερευνητές.

Το πράσινο φως που εκπέμπει η GFP αποκαλύπτει στους επιστήμονες όχι μόνο πού και πότε εκφράζονται τα υπό εξέταση γονίδια, αλλά και τις μετακινήσεις και της αλληλεπιδράσεις των παραγόμενων πρωτεΐνών.

Ο Τσάλφι ήταν ο πρωτοπόρος της χρήσης της GFP για τη σήμανση βιομορίων ενώ ο Τσιεν δημιούργησε πρωτεΐνες παρόμοιες με την GFP οι οποίες λάμπουν με διαφορετικά χρώματα. Αυτό έθεσε στη διάθεση των ερευνητών μια ολόκληρη παλέτα για την ταυτόχρονη παρακολούθηση πολλών πρωτεϊνών και κυτταρικών διαδικασιών.

ΤΑ ΝΕΑ(Ιατρική), ΤΑ ΝΕΑ(Φυσική), ΤΑ ΝΕΑ(Χημεία)

Στον πλανήτη Άρη μέσω Ανταρκτικής

Εν μέσω του χειμώνα στην Ανταρκτική, οι επιστήμονες στις ερευνητικές βάσεις των Αυστραλών θα μπορούσαν κάλλιστα να βρίσκονται στο φεγγάρι, ή καθ' οδόν προς τον Άρη.

Όταν είσαι στην Ανταρκτική ξέρεις ότι δεν μπορείς να βγεις έξω, δεν υπάρχει σωτηρία τον χειμώνα, και αυτό αλλάζει την ψυχολογία» αναφέρει ο Ντες Λούγκ, επικεφαλής αρκτικής ιατρικής της Αρκτικής Μονάδας της Αυστραλίας από το 1968 έως το 2001 και σήμερα σύμβουλος της NASA. «Χρειάζεται λιγότερο χρόνο για τους αστροναύτες να φτάσουν στη Γη από τον ISS παρά για τους επιστήμονες να επιστρέψουν από την Ανταρκτική» ανέφερε.

Αυτή η απομόνωση είναι που κάνει τις βάσεις στην περιοχή τόσο ιδανικές για τον σχεδιασμό διαστημικών αποστολών μεγάλης διάρκειας. Από το 1993, η NASA συνεργάζεται με την Μονάδα Ανταρκτικής της Αυστραλίας για τη μελέτη της ανθρώπινης υγείας και την προσαρμογή μικρών ομάδων σε απομονωμένα εργασιακά περιβάλλοντα στο πιο ψυχρό μέρος του κόσμου.

Πρόκειται για ένα ακραίο περιβάλλον όπου άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με πραγματικές επικίνδυνες καταστάσεις και η επιβίωση τους εξαρτάται από μηχανήματα και πολύπλοκη τεχνολογία που δε διαφέρει ιδιαίτερα από αυτή που εφαρμόζεται στις διαστημικές αποστολές.

Η NASA έχει εκφράσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την εμπειρία των υπέρ-γενικών γιατρών στις βάσεις αυτές. Οι γιατροί αυτοί έχουν πραγματοποιήσει από επεμβάσεις στον εγκέφαλο μέχρι την παροχή συμβουλευτικών ψυχολογικών υπηρεσιών. Τέτοιο ευρύ πεδίο εμπειρίας είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μία αποστολή μακράς διαρκείας προς τον Άρη.

Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι οι επιστήμονες στην Ανταρκτική πάσχουν από έλλειψη βιταμίνης D λόγω της απουσίας ηλιακού φωτός, ενώ έρχονται αντιμέτωποι με κατάθλιψη και εξασθένιση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Σημαντικό ζήτημα είναι αυτό της ψυχικής υγείας. Ο φυσικός περιορισμός σε μία μικρή βάση με δεκάδες ακόμη συναδέλφους για πολλούς μήνες μακριά από οικεία πρόσωπα μπορεί να καταστεί σε πηγή άγχους για κάποιους από τους συμμετέχοντες σε τέτοιες αποστολές. Μέχρι στιγμής πάντως, η προσαρμογή είναι συνήθως ομαλή και τα περιστατικά ψυχολογικής κατάρρευσης περιορισμένα.

Αν και δε συμβαίνουν συχνά, τέτοιου είδους περιστατικά μπορεί να είναι καταστροφικά σε αυτές τις αποστολές. Για το λόγο αυτό πραγματοποιούνται εκτεταμένοι έλεγχοι υγείας και ψυχολογίας, ενώ δεν αποκλείονται μελλοντικά και πιθανοί γενετικοί έλεγχοι. Πολύ σημαντική τέλος θεωρείται η πολιτισμική ανοχή, η κατανόηση δηλαδή της ανθρώπινης φύσης και της πολιτισμικής διαφοροποίησης των επιστημόνων που συγκεντρώνονται στην Ανταρκτική.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Η οικονομία της παραοικονομίας, ώ οικονομία...

Του ΘΟΔΩΡΗ ΠΕΛΑΓΙΔΗ*

Η ιστορία έχει ως εξής: η προστασία της ελληνικής οικονομίας από τον διεθνή ανταγωνισμό γινόταν παραδοσιακά με δασμούς και ποσοστώσεις. Οταν πια αυτό δεν ήταν δυνατόν λόγω της ένταξης της χώρας στην ΕΟΚ, έπρεπε κάτι άλλο να εξευρεθεί. Αλλωστε, εμείς οι Ελληνες είμαστε «ευέλικτοι άνθρωποι». Η παραοικονομία διέσωσε εκείνη την περίοδο των αρχών του '80 την ελληνική οικονομία.

Μετά το πρώτο σοκ των αρχών του '80, σιγά σιγά, η εσωτερική δαπάνη και οι εξαγωγές άρχισαν να κινούνται, ενώ νέες επιχειρήσεις και επιχειρηματικά «τζάκια» έκαναν την εμφάνισή τους με κυρίαρχο συγκριτικό πλεονέκτημα την «παραοικονομία». Από τότε, είναι πολύ δύσκολο να κάνει κανείς σχετικά βέβαιες στατιστικές εκτιμήσεις. Η Ελλάδα πάντως πλούτισε. Ακολούθησαν 15 χρόνια περίπου ταχείας επίσημης ανάπτυξης κοντά στο 4%, και ποιος ξέρει άλλο πόσο μέσα από την «αδήλωτη οικονομία». Οι εισροές κεφαλαίου ενέτειναν το φαινόμενο της διόγκωσης των «ανεπίσημων δραστηριοτήτων», καθώς η οικονομία των υπηρεσιών (τουρισμός, ναυτιλία, ΚΠΣ) και των κατασκευών (real estate) και των οικοπέδων εκτοξεύτηκαν στον ουρανό. Ετσι, αντί να περιορίζεται το φαινόμενο της κρυφής οικονομίας με τον εξευρωπαϊσμό, αντιθέτως εκτοξεύτηκε έτι περαιτέρω. Είναι πια στη φύση της οικονομίας μας... Εύκολο και γρήγορο χρήμα, εύκολο και γρήγορο κέρδος, χμ..., όχι κέρδος, καλύτερα, πρόσοδος (rent). Εξ ου και ο χαρακτηρισμός «ραντιέρηδες» από τον Αντρέα Παπανδρέου, από τότε, 25 χρόνια πριν!

Μαζί, όμως, μεγάλωσαν και τα προβλήματα. Στην Ελλάδα, δεν μπορείς εύκολα να εισπράξεις φόρους. Η «ατυπία» μεγάλη, αλλά συνάμα και η φύση του μικρο-καπιταλισμού τέτοια που κάνουν τον έλεγχο, την καταγραφή και την είσπραξη φόρων υποθέσεις πια πολύ δύσκολες. Για να μη μνημονεύσει κανείς τη διαφθορά...

Η κατάσταση κακοφόρμισε εντελώς. Εξελίχθηκε, έτσι, σε εξοργιστική επιδότηση των «προνομιούχων» ομάδων εις βάρος του συνόλου. Τα φορολογικά έσοδα είναι τα μισά από ό,τι στην Ε.Ε. Η άμεση φορολογία 4,6% του ΑΕΠ (Ε.Ε.: 9,2%), ενώ το σύνολο των εσόδων ως ποσοστό της επίσημης οικονομικής ετήσιας δραστηριότητας είναι 31%, ενώ εάν κάνει κάποιος αναγωγή των εσόδων του κράτους στο σύνολο επίσημης και ανεπίσημης οικονομίας μαζί, το ποσοστό αυτό κυμαίνεται στο 20% (Ε.Ε.: 40%).

Το τρελό είναι ότι, λόγω της αναξιοπιστίας εκείνων που χειρίζονται τους φόρους μας, η όποια νέα αύξηση της φορολογίας χαρακτηρίζεται, δικαίως και αδίκως, φοροεπιδρομή (!) (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα πρόσφατα μέτρα είναι δίκαια και κυρίως αποτελεσματικά).

Στην πραγματικότητα, σήμερα όλοι βιώνουμε μια υπερφιλελεύθερη, με χαμηλούς συνολικά φόρους ανισομερώς κατανεμημένους, κακορυθμισμένη και σε πολλές περιπτώσεις υπερ-ρυθμισμένη μαζί λόγω του πλήθους των σκανδαλωδώς ευνοϊκών ρυθμίσεων που πετυχαίνουν μικροομάδες, οικονομία. Πραγματικά πρόκειται για τραγικό αδιέξοδο.

Το χειρότερο είναι όμως αυτό το τελευταίο. Πάνω στη νοσηρή αυτή κατάσταση της ιδιόμορφης «επιτυχίας» (;) της ελληνικής οικονομίας αναπτύσσεται συνεχώς μια «οικονομία των προσοδοθήρων», με υπερβολικά πολλές ομάδες πίεσης που διεξάγουν έναν «αγώνα χαρακωμάτων» για επιβολή και διατήρηση «ρυθμίσεων» που «κανονίζουν» προσπορισμό εισοδημάτων και πόρων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα επαγγέλματα όπου οι καθορισμένες εκ του «νόμου» τιμές και η, στην ουσία, απαγόρευση άσκησης ελεύθερης επιχειρηματικότητας, έχουν καταλήξει να αποτελούν ιδιόμορφο φόρο κατοχής ιδιότητας επαγγέλματος!

Το αποτέλεσμα είναι ο ελληνικός τύπος ανάπτυξης τελικά σήμερα να καταλήξει να είναι «ανθεκτικός», αφού δύσκολα μπορεί να μπει σε κρίση ένα μοντέλο που βασίζεται σε... συνεχείς κεφαλαιακές εισροές που δημιουργούν εισοδήματα τα οποία μάλιστα διοχετεύονται στην «άτυπη οικονομία». Να μην κάνει χαρές λοιπόν ο πρωθυπουργός (;) της χώρας αυτής όταν διαδηλώνει αφειδώς την ανθεκτικότητά της.

Στον σπόρο της εύκολης επιτυχίας ίσως μάλιστα να υπάρχει και η καταστροφή μας, καθώς έτσι έχουν δημιουργηθεί οι συνθήκες και προϋποθέσεις των φαινομένων που βιώνουμε σήμερα: Αναρχία και περιφρόνηση των θεσμών, κομματοκρατία και κυνισμός, φθόνος και διαγκωνισμοί χωρίς κανόνες για την καθημερινή πρόσκτηση προσόδου, μηδενικό κοινωνικό κεφάλαιο εμπιστοσύνης για τη συνεργασία, την ομαδικότητα και την πρόοδο. Ανισότητα μεγάλη, καθώς ευνοούνται αυτοί που βρίσκονται στις πρώτες θέσεις πρόσκτησης και υπεράσπισης προσόδου (γιατί όλοι θέλουν να μπουν στο Δημόσιο και ιδίως στο ΥΠΕΘΟ;), και, τέλος, λόγω και των χαμηλών φορολογικών εσόδων εξαιτίας της «άτυπης οικονομίας», εξαθλιωμένες υπηρεσίες παροχής δημόσιων αγαθών από το κράτος.

Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα και με το Ευρωβαρόμετρο, οι πολίτες της πιο προικοδοτούμενης από την τύχη και τη φύση χώρας, που το κατά κεφαλήν εισόδημά της (επίσημο και... άτυπο) είναι πια εισόδημα αναπτυγμένου κράτους, είναι εξαιρετικά δυστυχείς, αλλά και αντιφατικοί στις εκτιμήσεις τους. Την ίδια στιγμή που ο Ελληνας απαιτεί το φακελάκι, επιθυμεί υψηλού επιπέδου υπηρεσίες υγείας. Εκεί όπου ζητά ποιοτικό πανεπιστήμιο, ο ίδιος ως καθηγητής δεν κάνει τη δουλειά του.

Οταν γίνεται υπουργός, ενώ γνωρίζει τον παραλογισμό της συμμετοχής κατά σχεδόν 50% των φοιτητών στην εκλογή πρυτάνεων, προέδρων κ.λπ. των ΑΕΙ (που προάγει τη συναλλαγή και το εμπόριο βαθμών), σφυρίζει αδιάφορα. Οταν βλέπει επίσημες ομάδες προστασίας να περνούν από τα μαγαζιά για να πάρουν το «μηνιάτικο μπαξίσι» τους, σφυρίζει αδιάφορα. Ισως γιατί με την παρούσα κατάσταση όλοι βραχυχρονίως φαίνονται ευχαριστημένοι.

Ομως, έτσι, όλοι μαζί με συνέργεια εγκαθιδρύουμε ένα καθεστώς κλεπτοκρατίας και λεηλασίας, όπου ο ένας είναι όμηρος του άλλου, βάζοντας ο ένας το χέρι στην τσέπη του άλλου. Ενα «καθεστώς» όπου όλοι είναι εναντίον όλων και η πολιτική τάξη από επάνω, με πρώτη την ανεκδιήγητη αυτή κυβέρνηση, να αναπαράγεται παίζοντας το παιχνίδι του κοινωνικού διχασμού ή και του δήθεν ανήξερου διαιτητή, κλείνοντας το μάτι στην άτυπη δραστηριότητα. Δεν μπορούμε όμως τελικά να αποφύγουμε ότι, με το σύστημα «όλοι εναντίον όλων», όλοι χέρι χέρι βυθιζόμαστε σε μια οικονομική παρακμή όπου επί ματαίω όλοι στο τέλος αναζητούν κάτι που δεν υπάρχει: τον πάτο.

Οταν φτάνουν υπουργοί να δηλώνουν ότι παρατύπησαν με κυνισμό για τα παιδιά τους, δηλαδή για να τα διασώσουν -όπως νομίζουν...- από το ελληνικό χάος και την οικονομική ζούγκλα χωρίς κανόνες, τότε δε το μήνυμα που όλοι παίρνουμε είναι: «Κάντε κι εσείς τα ίδια». Μόνο στα ολιγαρχικά καθεστώτα της Αφρικής μπορείς να βρεις υπουργούς που ζητούν διαμέρισμα-μίζα για την κόρη τους, μετεγγράφουν παρατύπως τον φοιτητή γιο τους ή φοροαποφεύγουν προκλητικώς διαδηλώνοντας περισσή περηφάνια και κυνισμό.

Να γιατί, στο τέλος, το μόνο πράγμα που έχει πάτο είναι η πολιτική. Χαμηλότερα δεν γίνεται. Σε μια χώρα όπου δεν υπάρχει πραγματικά ριζοσπαστικός προοδευτικός λόγος που να αμφισβητεί με ουσία και σοβαρότητα το αντιδραστικό και γελοίο πια status quo, καθώς ακόμη και οι σχετικά νέοι στην ηλικία πολιτικοί είναι απελπιστικά βαρετοί, επαρχιώτες, ανεπάγγελτοι κομματικοί και ανούσιοι, φαίνεται να υπάρχει αδιέξοδο. Τους ακούς να εκστομίζουν κάτι θλιβερά, ξύλινα τσιτάτα, αλλά για την ουσία των δημόσιων πολιτικών... τζίφος.

Τελικά, έχουμε καταφέρει να εγκαθιδρύσουμε μια κατάσταση όπου ενώ δεν υπάρχει απελπιστική φτώχεια, η οικονομική ανισότητα που υπάρχει είναι το πιο άδικο πράγμα που έχω δει ποτέ στη ζωή μου. Δηλαδή, πολλή ανισότητα, αλλά ταυτόχρονα και πολύ άδικη ανισότητα. Κι αυτό γιατί η οικονομική ανισότητά μας δεν βασίζεται στο ταλέντο και τη σκληρή εργασία, αλλά στην οικονομική και κομματική μας αφετηρία και κυρίως στην ισχύ της ομάδας στην οποία ανήκουμε, ομάδα η οποία εμπλέκεται συνήθως και με το καθεστώς της ολιγαρχικής κομματοκρατίας.

Πρώτο στάδιο εξόδου από τη δυσμενή αυτή κατάσταση στην οποία έχουμε βρεθεί είναι να τη συνειδητοποιήσουμε. Επειτα, ελπίζουμε σε έναν ριζοσπάστη «κανονικό» πολιτικό/ άνθρωπο, με περιφρόνηση στην κατοχή περιουσιακών στοιχείων, που θα μας εκπλήξει θετικά στην πορεία και θα απελευθερώσει τους θεσμούς και την οικονομία από αγκυλώσεις και ομάδες συμφερόντων (μικρών και μεγάλων) και κυρίως θα ανακαινίσει το κράτος κηρύσσοντας την ανεξαρτησία του, την αξιοκρατία και την αναβάθμιση των δημόσιων αγαθών. Γρήγορα.

* Ο ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΕΛΑΓΙΔΗΣ είναι καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 14/09/2008